Słownik Zamówień Publicznych

Wadium w przetargu publicznym — 1,5% czy 3%? Limit zależy od progu UE

Wadium

Wadium to zabezpieczenie finansowe oferty — wykonawca składa je razem z ofertą, a zamawiający zatrzymuje, jeśli wycofa się z zawarcia umowy lub odmówi wniesienia zabezpieczenia. Limit zależy od progu UE: maks. 1,5% wartości zamówienia poniżej progu UE (art. 281 ust. 2 pkt 10 PZP) i maks. 3% powyżej progu UE (art. 97 ust. 2 PZP). Wadium jest fakultatywne — zamawiający może je ustanowić w SWZ, ale nie musi.

Limit poniżej progu UEmax 1,5% (art. 281 ust. 2 pkt 10)

Limit powyżej progu UEmax 3% (art. 97 ust. 2)

StatusFakultatywne — decyzja zamawiającego

FormyPieniądz, gwarancja bankowa/ubezp., poręczenie

Jan Kubik · Praktyk PZP · ekspert ofertowaniaOpublikowano 15 marca 2026 · Aktualizacja 9 czerwca 2026 · 5 min czytania

Co to jest wadium?

Wadium to zabezpieczenie finansowe, którym wykonawca potwierdza powagę swojej oferty. Składa je wraz z ofertą — jeśli wycofa się z zawarcia umowy lub odmówi wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania, zamawiający zatrzymuje wadium. Wykonawcom, którzy nie zostali wybrani, wadium zwraca się po rozstrzygnięciu postępowania.

W ustawie PZP wadium nie jest obowiązkowe — zamawiający może (ale nie musi) go żądać. Decyzja zapada na etapie SWZ. Jeśli zamawiający ustanowi wadium, jego wysokość jest ograniczona ustawowo i zależy od tego, czy postępowanie przekracza próg UE.

Limit wadium — 1,5% albo 3%

To najczęstsze pole błędu w słownikach SEO. PZP wprowadza dwa odrębne limity:

Poniżej progu UE — maksymalnie 1,5% wartości zamówienia (art. 281 ust. 2 pkt 10 PZP). Dotyczy postępowań prowadzonych w trybie podstawowym i w innych krajowych procedurach poniżej progu UE.
Powyżej progu UE — maksymalnie 3% wartości zamówienia (art. 97 ust. 2 PZP). Dotyczy postępowań unijnych, np. przetargu nieograniczonego o wartości od progu UE w górę.

Większość przetargów, w których startuje MŚP, to postępowania poniżej progu UE — czyli limit 1,5%. Próg UE wynosi w latach 2026–2027 odpowiednio 140 000 EUR (administracja centralna), 216 000 EUR (samorządy i inni zamawiający publiczni) oraz 5 404 000 EUR (roboty budowlane), przy kursie 4,31 zł/EUR — szczegóły w haśle progi unijne.

Formy wadium

Wadium możesz wnieść w jednej z form dopuszczonych przez ustawę PZP:

pieniądzem (przelew na rachunek wskazany w SWZ)
gwarancją bankową
gwarancją ubezpieczeniową
poręczeniem udzielanym przez podmioty wskazane w ustawie

Wybór formy należy do wykonawcy — zamawiający nie może go ograniczyć do jednej. Gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa jest tańsza w obsłudze niż blokada gotówki na rachunku, dlatego MŚP zwykle korzysta z gwarancji.

Najczęstszy błąd oferenta

Gwarancja wadialna musi być nieodwołalna, bezwarunkowa i płatna na pierwsze żądanie zamawiającego. Wykonawcy często składają standardowe gwarancje ubezpieczeniowe z klauzulą "po przedstawieniu dowodów" — KIO konsekwentnie uznaje takie gwarancje za wadliwe i odrzuca oferty. Drugi typowy błąd: gwarancja wystawiona tylko na lidera konsorcjum bez wskazania pozostałych członków, podczas gdy w wielu liniach orzeczniczych KIO oczekuje wymienienia wszystkich uczestników konsorcjum.

Realny przykład z BZP

Przykład z życia

Postępowanie na roboty budowlane — termomodernizacja szkoły, wartość zamówienia ok. 3,2 mln zł netto, postępowanie poniżej progu UE. Zamawiający w SWZ wymagał wadium 50 000 zł — czyli ok. 1,56% wartości zamówienia. Granica 1,5% została delikatnie przekroczona. Wykonawca zwrócił uwagę zamawiającemu w pytaniach do SWZ — zamawiający obniżył wadium do 48 000 zł. Gdyby tego nie zrobił, wykonawca mógł złożyć odwołanie do KIO na zapisy SWZ.

Wypełniasz przetargi ręcznie? Janusz robi to za Ciebie — analizuje SWZ, wykrywa czerwone flagi, wypełnia formularze. Wypróbuj 14 dni za darmo.

Tekst napisał Jan Kubik. AI używany jako asystent (research, draft, struktura). Final review: redakcja Przetargowego Janusza.

Najczęstsze pytania

Ile maksymalnie wynosi wadium w przetargu poniżej progu UE?

Maksymalnie 1,5% wartości zamówienia — art. 281 ust. 2 pkt 10 ustawy PZP. To dotyczy większości postępowań, w których startują MŚP.

Ile wynosi wadium powyżej progu UE?

Maksymalnie 3% wartości zamówienia — art. 97 ust. 2 ustawy PZP. Próg ten dotyczy wyłącznie postępowań o wartości równej lub większej niż progi UE (140 000 / 216 000 / 5 404 000 EUR w latach 2026–2027).

W jakich formach mogę wnieść wadium?

Pieniądzem (przelew na rachunek zamawiającego), gwarancją bankową, gwarancją ubezpieczeniową albo poręczeniem udzielanym przez podmioty z art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy o utworzeniu PARP. Forma musi być akceptowana w SWZ.

Kiedy wadium nie jest wymagane?

Wadium jest fakultatywne — żaden przepis nie nakłada na zamawiającego obowiązku jego żądania. W praktyce w postępowaniach o niskich wartościach poniżej progu UE zamawiający często odstępują od wadium, by nie zniechęcać MŚP.

Sprawdź przetargi w swojej branżyAI analizuje ogłoszenia i sygnalizuje, które warto złożyć. 14 dni za darmo.

Zacznij za darmo

Progi unijneOd czego zależy limit wadium Zabezpieczenie należytego wykonaniaDrugi typ zabezpieczenia finansowego OfertaWadium składasz wraz z ofertą SWZTu zamawiający ustanawia wadium Tryb podstawowyNajczęstszy kontekst wadium dla MŚP

Pierwszy przetarg jako mała firma 10 najczęstszych błędów formalnych w ofertach Jak złożyć ofertę przetargową krok po kroku

Wszystkie aktualne przetargiPrzeglądaj zamówienia publiczne z całej Polski — ze streszczeniem SWZ, bez logowania.

O autorze

Jan Kubik

Praktyk PZP · ekspert ofertowania

Jan Kubik ukończył SGH, gdzie zdobył solidne podstawy z finansów i zarządzania. Karierę zawodową zaczął w sektorze fintech, prowadząc projekty na styku technologii i produktów finansowych. Następnie założył własną firmę — agencję marketingową i software house — i jako właściciel oraz project manager zaczął regularnie startować w zamówieniach publicznych. Od ponad 6 lat składa oferty przetargowe w imieniu własnej działalności, poznając od środka zarówno stronę techniczną dokumentacji przetargowej, jak i jej aspekty finansowe. Współzałożyciel Przetargowego Janusza — narzędzia, które chciał mieć, gdy sam przedzierał się przez przetargowy gąszcz.

AI używany jako asystent (research, draft, struktura). Final review: redakcja Przetargowego Janusza.