Co to jest próg unijny?
Próg unijny to graniczna wartość zamówienia, od której stosuje się unijne reguły zamówień publicznych — z dyrektyw 2014/24/UE (zamówienia klasyczne), 2014/25/UE (zamówienia sektorowe) oraz 2014/23/UE (koncesje). Powyżej tej kwoty postępowanie podlega większym rygorom proceduralnym: dłuższe terminy, obowiązkowy JEDZ, publikacja w TED, tylko kwalifikowany podpis elektroniczny.
Wartości progów ustala Komisja UE w euro i aktualizuje co dwa lata. Każde państwo członkowskie publikuje równowartości w walucie krajowej według wspólnego kursu — w Polsce robi to Prezes UZP w obwieszczeniu.
Progi UE w latach 2026–2027
Trzy podstawowe kwoty obowiązujące w zamówieniach klasycznych:
- 140 000 EUR — administracja rządowa centralna (zamawiający z załącznika I do dyrektywy 2014/24/UE) dla dostaw i usług. Po przeliczeniu: 603 400 zł netto.
- 216 000 EUR — pozostali zamawiający publiczni (samorządy, jednostki podsektora samorządowego, jednostki sektora finansów publicznych spoza administracji centralnej) dla dostaw i usług. Po przeliczeniu: 930 960 zł netto.
- 5 404 000 EUR — wszystkie roboty budowlane, bez względu na kategorię zamawiającego. Po przeliczeniu: 23 291 240 zł netto.
Średni kurs euro: 4,31 zł/EUR — obwieszczenie Prezesa UZP z 8 grudnia 2025 r. (M.P. poz. 1247). Obowiązuje przez całe lata 2026 i 2027.
W stosunku do okresu 2024–2025 (143 000 / 221 000 / 5 538 000 EUR przy kursie 4,6371) progi spadły w euro pierwszy raz od wielu lat — ale przy słabszym złotym wszystkie wartości netto w PLN wyraźnie wzrosły.
Kto stosuje który próg
Dla MŚP najważniejsze rozróżnienie to: 140 000 EUR czy 216 000 EUR. Niższy próg dotyczy ministerstw, urzędów centralnych i jednostek im podległych (np. agencji rządowych z załącznika I do dyrektywy). Wyższy próg — wszystkich pozostałych zamawiających publicznych: gminy, powiaty, uniwersytety, szpitale prowadzone przez JST, jednostki budżetowe samorządowe.
Jeśli startujesz w przetargu samorządowym na dostawy lub usługi — niemal zawsze odnosisz się do 216 000 EUR jako progu UE. Powyżej tej kwoty postępowanie jest unijne.
Następna zmiana — 1 stycznia 2028
Komisja UE aktualizuje progi co dwa lata na podstawie rozporządzeń delegowanych. Aktualne wartości obowiązują do 31 grudnia 2027 r. Od 1 stycznia 2028 r. wejdą nowe progi UE oraz nowy kurs euro — komunikat Prezesa UZP pojawia się zwykle w grudniu poprzedzającym zmianę.
Najczęstszy błąd oferenta
MŚP traktuje próg UE jako liczbę, której nie warto pamiętać, bo "i tak startujemy w małych przetargach". Tymczasem wartość zamówienia, którą zamawiający szacuje przed wszczęciem postępowania, decyduje o tym, czy musisz mieć kwalifikowany podpis elektroniczny, czy wystarczy podpis zaufany. Jeden próg = inna konfiguracja podpisu, inna wysokość wadium (1,5% vs 3%), inny formularz oświadczenia wstępnego.
Realny przykład z BZP
Postępowanie samorządowe na usługi informatyczne (obsługa systemu CRM) prowadzone przez gminę, wartość zamówienia oszacowana na 920 000 zł netto. To wartość tuż poniżej progu UE 216 000 EUR × 4,31 = 930 960 zł. Zamawiający prowadzi postępowanie krajowe (tryb podstawowy bez negocjacji), wymaga podpisu zaufanego lub kwalifikowanego, wadium może wynosić max 1,5% wartości zamówienia (13 800 zł). Gdyby zamówienie zostało wycenione na 950 000 zł netto — postępowanie wskoczyłoby do progów UE, wymagany byłby JEDZ, kwalifikowany podpis i wadium max 3% (28 500 zł). Różnica 30 000 zł w wycenie zmienia cały reżim formalny.
Wypełniasz przetargi ręcznie? Janusz robi to za Ciebie — analizuje SWZ, wykrywa czerwone flagi, wypełnia formularze. Wypróbuj 14 dni za darmo.
Tekst napisał Jan Kubik. AI używany jako asystent (research, draft, struktura). Final review: redakcja Przetargowego Janusza.