Przejdź do treści
Słownik Zamówień Publicznych

Cena jako jedyne kryterium oceny ofert — kiedy dopuszczalne w PZP

Cena jako jedyne kryterium

Sytuacja, w której zamawiający ocenia oferty wyłącznie po cenie, bez kryteriów pozacenowych (jakość, termin, gwarancja). Dopuszczalna tylko gdy przedmiot zamówienia jest powszechnie dostępny i ma ustalone standardy jakościowe — art. 246 PZP. W pozostałych przypadkach cena może mieć maksymalnie 60% wagi kryteriów.

Podstawa prawnaart. 246 PZP
Max waga ceny (zasada)60% (40% pozacenowe)
Wyjątek (cena 100%)Produkty powszechnie dostępne
Wymóg dla wyjątkuStandardy jakościowe w SWZ

Cena jako kryterium — zasada i wyjątek

Od 2014 roku PZP wymaga, aby zamawiający stosowali kryteria inne niż tylko cena. Czyste kryterium cenowe (100% cena) jest wyjątkiem, dopuszczalnym wyłącznie gdy:

  1. Przedmiot zamówienia jest powszechnie dostępny
  2. Ma ustalone standardy jakościowe
  3. Zamawiający opisał te standardy w SWZ

Podstawa prawna: art. 246 ust. 1 i 2 PZP.

Kiedy można zastosować cenę 100%?

Typowe przykłady towarów spełniających warunek ustalonych standardów:

  • Materiały biurowe (papier, tusz) opisane normami ISO
  • Paliwa i oleje opisane klasami jakości
  • Standardowy sprzęt IT (parametry techniczne w specyfikacji)
  • Energia elektryczna (typ, parametry sieci)

Czego nie można kupić za samą cenę:

  • Usług (sprzątanie, ochrona, IT, konsulting) — jakość zależy od personelu
  • Robót budowlanych — zależy od doświadczenia ekipy i materiałów
  • Sprzętu specjalistycznego, gdzie różnice producentów mają istotne znaczenie

Limit 60% dla ceny

Gdy zamawiający nie może stosować ceny jako jedynego kryterium, cena nie może mieć wagi wyższej niż 60% łącznej oceny. Resztę (min. 40%) muszą stanowić kryteria jakościowe, środowiskowe lub społeczne.

Zamawiający, który zastosuje wagę ceny powyżej 60% bez podstawy z art. 246 ust. 2, działa niezgodnie z PZP — wykonawca może to zakwestionować w pytaniu do SWZ lub w odwołaniu do KIO.

Strategia wykonawcy przy różnych schematach kryteriów

Cena 60%, gwarancja 30%, termin 10%: Warto sprawdzić, czy wydłużenie gwarancji jest kosztowne. Zaoferowanie max. gwarancji bez realnego wzrostu kosztu to łatwe punkty.

Cena 50%, doświadczenie personelu 30%, metodologia 20%: Cena jest mniej decydująca — liczy się skład zespołu. Nie dumpinguj ceny kosztem doświadczonego lidera projektu.

Cena 100% (standard jakościowy): Walka czystą ceną. Sprawdź, czy zamawiający faktycznie opisał standard — jeśli nie, warto złożyć pytanie. Brak opisu standardu = wada SWZ.

Pułapki, w które wpadają wykonawcy

Realny przykład z bazy

Przykład z życia

Urząd marszałkowski ogłosił przetarg na dostawę laptopów z kryterium: cena 100%. Specyfikacja: procesor min. i5 12. gen., RAM 16 GB, SSD 512 GB, Windows 11. Parametry precyzyjne, dostępne u wielu producentów — warunek art. 246 spełniony. Wygrała oferta z laptopami nieznanej marki, 15% taniej od konkurencji. Zamawiający nie mógł odrzucić oferty za markę, skoro sam nie wprowadził kryterium marki. Wniosek: przy zakupach standardowego sprzętu cena 100% jest legalna, ale zamawiający musi bardzo precyzyjnie określić minimalne parametry.

Najczęstsze pytania

Czy zamawiający może stosować cenę jako jedyne kryterium oceny ofert?

Tak, ale tylko gdy przedmiot zamówienia jest powszechnie dostępny i ma ustalone standardy jakościowe (art. 246 PZP). Zamawiający musi wtedy opisać w SWZ, jakie standardy obowiązują. W pozostałych przypadkach cena nie może stanowić więcej niż 60% wagi kryteriów.

Co oznacza 'ustalone standardy jakościowe'?

Przedmiot, który można opisać precyzyjnie przez parametry techniczne lub normy — np. standardowy sprzęt komputerowy (procesor i5, 16 GB RAM), papier do drukarek (gramatura, format), olej opałowy (klasa ISO). Usługi i roboty budowlane rzadko spełniają ten warunek.

Jakie są typowe kryteria pozacenowe stosowane przez zamawiających?

Najczęstsze kryteria pozacenowe: okres gwarancji (5–20%), termin realizacji (5–15%), doświadczenie personelu kluczowego (10–20%), aspekty środowiskowe lub społeczne (5–10%). Suma wag wszystkich kryteriów = 100%.

O autorze
Praktyk PZP · ekspert ofertowania

Jan Kubik ukończył SGH, gdzie zdobył solidne podstawy z finansów i zarządzania. Karierę zawodową zaczął w sektorze fintech, prowadząc projekty na styku technologii i produktów finansowych. Następnie założył własną firmę — agencję marketingową i software house — i jako właściciel oraz project manager zaczął regularnie startować w zamówieniach publicznych. Od ponad 6 lat składa oferty przetargowe w imieniu własnej działalności, poznając od środka zarówno stronę techniczną dokumentacji przetargowej, jak i jej aspekty finansowe. Współzałożyciel Przetargowego Janusza — narzędzia, które chciał mieć, gdy sam przedzierał się przez przetargowy gąszcz.

AI używany jako asystent (research, draft, struktura). Final review: redakcja Przetargowego Janusza.