Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków – gmina Zakliczyn

Zamawiający nie wyraża zgody na dopuszczenie każdej technologii biologicznego oczyszczania ścieków objętej zakresem normy PN-EN 12566-3+A2:2013-10 wyłącznie na tej podstawie, że dane urządzenie posiada wyniki badań potwierdzające skuteczność oczyszczania, wytrzymałość konstrukcyjną, wodoszczelność i trwałość. Wniosek Wykonawcy opiera się na nieprawidłowym utożsamieniu zgodności wyrobu z normą z równoważnością technologii oczyszczania ścieków. Są to odrębne zagadnienia. Urządzenie równoważne nie oznacza, że może to być każde inne urządzenie o dowolnych cechach i parametrach, jedynie pod warunkiem zgodności z powołaną normą. PN-EN 12566-3+A2:2013-10 określa wymagania oraz metody badań przydomowych oczyszczalni ścieków jako kompletnych wyrobów. Norma ma zastosowanie do urządzeń o różnych rozwiązaniach konstrukcyjnych i technologicznych oraz służy ocenie ich właściwości użytkowych. Sam fakt objęcia danego urządzenia zakresem tej samej normy nie oznacza zatem, że wszystkie technologie biologicznego oczyszczania ścieków są z punktu widzenia Zamawiającego funkcjonalnie i eksploatacyjnie równoważne. Co więcej, sama norma rozróżnia ocenę skuteczności oczyszczania od pozostałych cech urządzenia. Wynik skuteczności jest ustalany w procedurze badawczej prowadzonej według załącznika B, przy określonych warunkach eksploatacji i zgodnie z instrukcjami producenta, w tym dotyczącymi obsługi, konserwacji oraz usuwania osadu. Norma wskazuje również, że wyniki uzyskane w badaniu nie oznaczają automatycznie spełnienia wszystkich wymagań dotyczących jakości ścieków w miejscu użytkowania i mogą nie być zawsze osiągane w warunkach rzeczywistej eksploatacji. Tym samym osiągnięcie wymaganych stężeń BZT5, ChZT, zawiesiny, azotu czy fosforu podczas badania nie wyczerpuje wymagań Zamawiającego dotyczących sposobu i warunków eksploatacji PBOŚ. Zgodnie z art. 99 ust. 2 ustawy Pzp Zamawiający jest uprawniony do określenia wymaganych cech robót budowlanych, dostaw lub usług, przy czym cechy te mogą odnosić się również do określonego procesu lub metody, jeżeli pozostają związane z przedmiotem zamówienia i są proporcjonalne do jego wartości i celów. Dopiero opis pozbawiony takiego obiektywnego uzasadnienia mógłby podlegać ocenie w świetle art. 99 ust. 4 Pzp. Obowiązek dopuszczenia rozwiązań równoważnych przy odwołaniu do norm, wynikający z art. 101 ust. 4 i 5 Pzp, nie oznacza obowiązku rezygnacji przez Zamawiającego z wymaganej technologii procesu ani obowiązku dopuszczenia każdej technologii objętej zakresem tej samej normy. Równoważność musi dotyczyć spełnienia wymagań określonych przez Zamawiającego, a nie zastąpienia tych wymagań innymi. W niniejszym postępowaniu wymóg technologiczny wynikał jednoznacznie z PFU już przed udzieleniem niniejszych wyjaśnień. W pkt 4.1.2 PFU Zamawiający wprost wskazał wymóg zastosowania technologii niskoobciążonego osadu czynnego, niezależnie od równoczesnego wymogu zgodności urządzenia z PN-EN 12566-3+A2:2013-10. PFU określa ponadto wymagania…

Zamawiający nie dopuszcza rozwiązań wielozbiornikowych ani rozwiązań posiadających więcej niż jedno zwieńczenie lub więcej niż jedną pokrywę włazu. Wymagania określone w pkt 4.1.2 ppkt 2–3 PFU pozostają bez zmian. Wymóg ten został jednoznacznie określony już w PFU, które wymaga oczyszczalni jednozbiornikowej z pojedynczym zwieńczeniem i pokrywą oraz wyklucza układy składające się z kilku połączonych zbiorników. Jednocześnie PFU stanowi, że zbiornik nie musi być monolityczny, a zatem ograniczenie dotyczy konstrukcji kompletnego urządzenia, nie zaś określonej metody wykonania samego zbiornika. Wymaganie wynika z obiektywnych potrzeb eksploatacyjnych Zamawiającego. Konstrukcja wielozbiornikowa wymaga dodatkowych połączeń hydraulicznych i konstrukcyjnych, natomiast większa liczba zwieńczeń i pokryw zwiększa liczbę punktów wymagających zabezpieczenia, kontroli i obsługi. Zamawiający dąży do ograniczenia liczby potencjalnych miejsc rozszczelnienia, niedrożności i ingerencji serwisowej oraz do uproszczenia obsługi 67 rozproszonych instalacji. Norma PN-EN 12566-3+A2:2013-10 sama wymaga zapewnienia bezpiecznego dostępu do urządzenia, właściwego wykonania zwieńczeń i pokryw oraz odporności konstrukcji na obciążenia występujące podczas użytkowania i konserwacji. Nie jest przy tym trafne założenie, że Zamawiający ma obowiązek dopuścić każde odmienne rozwiązanie konstrukcyjne, jeżeli wykonawca wykaże wyłącznie szczelność, wytrzymałość i skuteczność oczyszczania. Zgodność z normą nie oznacza automatycznej równoważności wszystkich konstrukcji objętych jej zakresem. Art. 99 ust. 2 Pzp wprost pozwala Zamawiającemu określać wymagane cechy i sposób realizacji odpowiadające celom zamówienia, pod warunkiem ich związku z przedmiotem zamówienia i proporcjonalności. Z kolei art. 101 ust. 5 Pzp wymaga, aby rozwiązanie równoważne w równoważnym stopniu spełniało wymagania określone przez Zamawiającego, a nie jedynie wybrane parametry normowe. PZP nie ustanawia również wskazanego w pytaniu obowiązku wykazania przez Zamawiającego „ryzyka, którego nie można wyeliminować parametrem funkcjonalnym”. Kryterium stanowi istnienie uzasadnionej, obiektywnej i proporcjonalnej potrzeby Zamawiającego. W wyroku KIO 2290/22, dotyczącym przydomowych oczyszczalni ścieków, Izba zaakceptowała uzasadnienie oparte m.in. na ograniczeniu ryzyka rozszczelnienia i potrzebach eksploatacyjnych, wskazując zarazem, że fakt, iż konkretny wykonawca nie może zaoferować urządzenia spełniającego wymagania Zamawiającego, nie oznacza naruszenia konkurencji. Dołączany obecnie OPZ nie wprowadza w tym zakresie nowego wymogu, lecz doprecyzowuje zasady równoważności wymagania już wcześniej określonego w PFU, zachowując zasadę pojedynczego zbiornika, zwieńczenia i włazu. Wniosek Wykonawcy nie zostaje uwzględniony. Wymagania PFU w powyższym zakresie pozostają bez zmian.

Zamawiający wyjaśnia, że dopuszcza rozwiązania równoważne wobec kosza filtracyjnego, pod warunkiem, że pełnią one rzeczywistą funkcję mechanicznego zatrzymywania części stałych na wstępnym etapie oczyszczania i chronią dalszą część biologiczną urządzenia. W celu jednoznacznego określenia kryteriów równoważności Zamawiający wraz z niniejszymi odpowiedziami dołącza OPZ, w którym wprost wskazano możliwość zastosowania zamiast kosza filtracyjnego innych elementów wychwytujących cząstki stałe, takich jak kratki koszowe, kosz na skratki, komory skratek lub rozwiązania równoważne funkcjonalnie. Tym samym zarzut narzucenia wyłącznie jednego konkretnego elementu konstrukcyjnego jest bezprzedmiotowy. Wymagany efekt funkcjonalny jest jednoznaczny: urządzenie ma zapewniać mechaniczne zatrzymanie części stałych mogących zakłócić pracę reaktora biologicznego, przy jednoczesnym zapewnieniu prawidłowego przepływu ścieków oraz możliwości kontroli, czyszczenia i konserwacji. PN-