Przejdź do treści
Słownik Zamówień Publicznych

Wykluczenie z postępowania przetargowego

Wykluczenie z postępowania

Decyzja zamawiającego o niedopuszczeniu wykonawcy do dalszego udziału w postępowaniu — z przyczyn obligatoryjnych (art. 108 PZP, m.in. wyroki za korupcję, zaległości podatkowe, naruszenie sankcji) albo fakultatywnych (art. 109 PZP). Wykluczenie skutkuje odrzuceniem oferty. Można zastosować samooczyszczenie (art. 110 PZP) — wykazać, że wykonawca podjął środki naprawcze.

Obligatoryjneart. 108 PZP
Fakultatywneart. 109 PZP
Samooczyszczenieart. 110 PZP
KonsekwencjaOdrzucenie oferty

Co to jest wykluczenie z postępowania?

Wykluczenie to decyzja zamawiającego, że dany wykonawca nie może uczestniczyć w postępowaniu — jego oferta nie jest oceniana. Podstawy wykluczenia dzielą się na obligatoryjne (obowiązkowe) i fakultatywne (opcjonalne, zamawiający sam decyduje czy je stosować).

Obligatoryjne podstawy wykluczenia (art. 108 PZP)

Zamawiający musi wykluczyć wykonawcę gdy:

  • Skazany za przestępstwa (korupcja, pranie pieniędzy, praca przymusowa, terroryzm, przestępstwa gospodarcze)
  • Objęty sankcjami (UE, ONZ, krajowymi)
  • W trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji
  • Zaległości podatkowe lub ZUS przekraczające próg ustawowy
  • Poważne naruszenie obowiązków zawodowych (np. wypowiedzenie umowy z przyczyn leżących po stronie wykonawcy w ciągu 3 lat)
  • Zakłócenie konkurencji (np. udział w porozumieniu z innymi oferentami)
  • Konflikt interesów z zamawiającym

Fakultatywne podstawy wykluczenia (art. 109 PZP)

Zamawiający może (ale nie musi) wykluczyć gdy m.in.:

  • Wykonawca wprowadził zamawiającego w błąd
  • Naruszył obowiązki środowiskowe lub społeczne
  • Wykazuje nieodpowiednią sytuację ekonomiczną

Jeśli zamawiający stosuje podstawy fakultatywne, musi je wskazać w ogłoszeniu i SWZ.

Jak sprawdzić ryzyko przed złożeniem oferty?

Przed złożeniem oferty sprawdź: KRS (likwidacja, upadłość), US/ZUS (zaległości), rejestry sankcji (listy UE/ONZ). Błędne oświadczenie o braku podstaw wykluczenia to podstawa do wykluczenia i ewentualnej odpowiedzialności karnej.

Najczęstsze pytania

Czy można odwołać się od wykluczenia?

Tak — wykluczenie jest czynnością, od której przysługuje odwołanie do KIO. Termin: 10 dni od dnia, w którym wykonawca dowiedział się o wykluczeniu (przy zamówieniach unijnych).

Co to jest samooczyszczenie (self-cleaning)?

Samooczyszczenie (art. 110 ust. 2 PZP) to możliwość pozostania w postępowaniu mimo zaistnienia podstawy wykluczenia. Wykonawca musi udowodnić podjęcie konkretnych działań naprawczych: zapłata odszkodowania, współpraca z organami, wdrożenie procedur compliance.

Czy zaległości podatkowe zawsze wykluczają z przetargu?

Zaległości podatkowe lub ZUS powyżej 3% zobowiązań lub powyżej 10 000 zł stanowią obligatoryjną podstawę wykluczenia. Ale jeśli zaległość jest objęta ugodą, odroczeniem lub ratalną spłatą — można przedstawić odpowiednie dokumenty i uniknąć wykluczenia.

O autorze
Praktyk PZP · ekspert ofertowania

Jan Kubik ukończył SGH, gdzie zdobył solidne podstawy z finansów i zarządzania. Karierę zawodową zaczął w sektorze fintech, prowadząc projekty na styku technologii i produktów finansowych. Następnie założył własną firmę — agencję marketingową i software house — i jako właściciel oraz project manager zaczął regularnie startować w zamówieniach publicznych. Od ponad 6 lat składa oferty przetargowe w imieniu własnej działalności, poznając od środka zarówno stronę techniczną dokumentacji przetargowej, jak i jej aspekty finansowe. Współzałożyciel Przetargowego Janusza — narzędzia, które chciał mieć, gdy sam przedzierał się przez przetargowy gąszcz.

AI używany jako asystent (research, draft, struktura). Final review: redakcja Przetargowego Janusza.