Co to jest aukcja elektroniczna?
Aukcja elektroniczna (e-aukcja) to dodatkowy etap postępowania, w którym wykonawcy — dopuszczeni po ocenie ofert wstępnych — składają kolejne, coraz korzystniejsze oferty w czasie rzeczywistym, przez platformę elektroniczną. Wygrywa ten, kto na koniec aukcji ma najlepszą pozycję.
To tzw. aukcja odwrócona: wykonawcy licytują w dół (obniżają cenę), a nie w górę.
Podstawa prawna: art. 230–243 PZP.
Kiedy zamawiający może zastosować aukcję?
Aukcja jest dopuszczalna w każdym trybie, jeśli:
- Zamawiający wskazał tę możliwość w ogłoszeniu i SWZ
- Kryteria oceny ofert można przedstawić w postaci liczbowej lub procentowej
- Do aukcji przystępują co najmniej 2 wykonawcy z dopuszczonymi ofertami wstępnymi
Nie można zastosować aukcji, jeśli złożono tylko jedną prawidłową ofertę.
Jak przebiega aukcja?
1. Zaproszenie — zamawiający informuje wykonawców o wyniku oceny ofert wstępnych i zaprasza dopuszczonych do aukcji. Podaje ranking wstępny (bez ujawniania ofert innych wykonawców).
2. Otwarcie — aukcja odbywa się na platformie (np. e-Zamówienia, Marketplanet). Wykonawcy logują się w wyznaczonym czasie.
3. Licytacja — każdy wykonawca widzi swoją aktualną pozycję (np. "jesteś na miejscu 2") i może złożyć nową, lepszą propozycję. Nie widzi ofert konkurentów, tylko własną pozycję w rankingu.
4. Zamknięcie — aukcja kończy się po upływie określonego czasu lub gdy przez X minut nie wpłynęła żadna nowa oferta (mechanizm dogrywki). Zamawiający określa zasady w SWZ.
5. Wynik — oferta złożona w aukcji zastępuje ofertę wstępną w zakresie licytowanych parametrów. Pozostałe warunki z oferty wstępnej obowiązują.
Strategia uczestnictwa
Przed aukcją:
- Ustal minimalną cenę, poniżej której nie schodzisz (break-even point)
- Przelicz koszty przy różnych scenariuszach cen
- Sprawdź minimalne postąpienie (zamawiający określa w SWZ — np. 0,5% ceny oferty)
W trakcie aukcji:
- Nie licz na to, że konkurent odpuści po pierwszej rundzie
- Aukcje bywają agresywne — przygotuj się na kilkanaście rund
- Trzymaj się wcześniej ustalonego limitu
Typowe błędy:
- Schodzenie poniżej rentowności w ferworze rywalizacji
- Nieznajomość mechanizmu dogrywki — aukcja może trwać znacznie dłużej niż nominalne 30 minut
Pułapki, w które wpadają wykonawcy
Realny przykład z bazy
Przetarg na dostawę środków czystości, budżet 240 000 zł. Cena w ofercie wstępnej wykonawcy A: 230 000 zł, wykonawcy B: 222 000 zł. W aukcji wykonawca A agresywnie licytował, schodząc do 195 000 zł. Wykonawca B zatrzymał się na 198 000 zł i wygrał. Wykonawca A po aukcji przyznał, że schodził za nisko i dostawa byłaby nieopłacalna. Wniosek: aukcja to test psychologiczny — zdefiniuj limit przed aukcją i go trzymaj.